Thiết kế kho lạnh: 7 quyết định phải chốt trước khi vẽ mặt bằng

Kho lạnh không phải kho thường được bọc thêm panel và lắp máy lạnh. Nhiệt độ tác động đồng thời tới kiến trúc, kết cấu, nền, cơ điện, PCCC, dock và cách hàng di chuyển. Nếu những quyết định này bị chia cho từng bộ môn xử lý riêng, xung đột thường chỉ lộ ra khi thi công hoặc chạy thử.

1. Chốt loại hàng và dải nhiệt độ thực

Thịt đông, thủy sản, rau quả, dược phẩm và hàng hàng không có yêu cầu nhiệt độ, độ ẩm, vệ sinh, truy xuất và thời gian mở cửa khác nhau. Cần xác định cả nhiệt độ hàng khi nhập, nhiệt độ bảo quản, nhiệt độ xuất và tỷ lệ hàng vào kho chưa đạt nhiệt độ mục tiêu.

2. Tính tải lạnh từ hồ sơ vận hành

Tải lạnh đến từ hàng hóa, người, chiếu sáng, thiết bị, truyền nhiệt qua vỏ và không khí nóng ẩm lọt vào khi mở cửa. Vì vậy dữ liệu số pallet/ngày, khối lượng hàng, nhiệt độ đầu vào, số lần mở cửa và giờ cao điểm quan trọng không kém thể tích phòng.

3. Phân khu nhiệt và vùng đệm

Luồng hàng nên đi qua các vùng nhiệt theo trình tự rõ ràng: nhận hàng, vùng đệm, kho mát hoặc kho đông, soạn hàng và xuất. Cửa liên hoàn, phòng đệm và áp suất phù hợp giúp hạn chế xâm nhập ẩm, đọng sương và sốc nhiệt. Luồng người, bao bì và hàng không đạt cũng cần được tách từ mặt bằng.

4. Thiết kế dock để bảo vệ chuỗi lạnh

Điểm đứt nhiệt thường xảy ra ở lúc chuyển giao. Cao độ sàn, dock leveler, dock shelter, kích thước cửa, vùng chờ xe và thời gian ghép xe phải được thiết kế như một hệ thống. Một phòng lạnh tốt nhưng cửa dock mở lâu vẫn tạo tải lạnh lớn và rủi ro chất lượng.

5. Lớp vỏ, nền và xử lý hơi ẩm

Panel, mối nối, cửa và xuyên ống phải tạo lớp kín liên tục. Với kho âm sâu, nền cần được kiểm tra về cách nhiệt, lớp cản ẩm và nguy cơ đóng băng nền; giải pháp cụ thể phụ thuộc địa chất và dải nhiệt độ. Các chi tiết chân tường, góc panel và thoát nước phải vừa vệ sinh được vừa không tạo cầu nhiệt.

6. Điện dự phòng và kịch bản mất lạnh

Không phải mọi tải đều cần dự phòng như nhau. Chủ đầu tư cần xác định thời gian nhiệt độ còn nằm trong giới hạn khi mất điện, thiết bị nào phải chạy liên tục, trình tự khởi động lại, khả năng cấp điện máy phát và cảnh báo từ xa. Kịch bản này phải được thống nhất trước khi chọn công suất trạm và máy phát.

7. PCCC, môi chất lạnh và bảo trì

Giá kệ cao, panel cách nhiệt, nhiệt độ thấp và môi chất lạnh tạo ra các yêu cầu an toàn đặc thù. Hồ sơ phải phối hợp sớm giải pháp chữa cháy, phát hiện cháy, thoát nạn, thông gió sự cố, gian máy và lối tiếp cận bảo trì. Tiêu chuẩn áp dụng cần được xác định theo loại công trình, loại hàng và quy định hiện hành của dự án.

Đừng quên khả năng mở rộng

Kho lạnh thường được đầu tư theo mô-đun. Mặt bằng nên dự kiến vị trí máy nén, dàn ngưng, trạm điện, tuyến ống và cửa kết nối cho giai đoạn sau. Nếu phần mở rộng phải đi xuyên qua khu đang khai thác, chi phí dừng kho có thể lớn hơn phần thiết bị bổ sung.

Bộ đầu vào nên giao cho đơn vị tư vấn

Danh mục hàng, dải nhiệt, pallet và bao bì, sản lượng ngày–giờ cao điểm, thời gian lưu, phương tiện giao nhận, yêu cầu chứng nhận, lịch làm việc và kế hoạch mở rộng là bộ dữ liệu tối thiểu. Từ đó mới có thể lập dây chuyền, cân bằng tải lạnh và so sánh phương án đầu tư.

Nguồn tham khảo

Kho lạnh dược phẩm hàng không và CEIV Pharma; container lạnh và các yêu cầu vận hành cơ bản.